"Terörsüz Türkiye" sürecinin hukuki zeminini oluşturacak Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Gece boyunca zaman zaman tansiyonun yükseldiği komisyonda "af" tartışmaları damga vururken, gözler şimdi teklifin pazartesi günü görüşülmesi beklenen TBMM Genel Kurulu'na çevrildi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında toplanan komisyonda teklifin geneli üzerindeki görüşmeler yaklaşık 13 saat sürdü. Muhalefet partileri düzenlemenin kapsamı, "af" niteliği taşıyıp taşımadığı ve kurulacak yapının yetkileri üzerinden eleştirilerini dile getirirken, maddelere geçilmesi sırasında da milletvekilleri arasında tartışmalar yaşandı. Teklifin Genel Kurul'da kabul edilmesi halinde Cumhurbaşkanı'nın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Ancak düzenleme yayımlanır yayımlanmaz uygulanmayacak.
MGK kararı beklenecek
Kanundaki mekanizmaların işletilebilmesi için öncelikle PKK/KCK ve bağlantılı yapıların fiili varlığına son verdiğinin, silah ve mühimmatın tamamen teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından uygun bulunmasının ardından kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte kanundaki hükümler fiilen uygulanmaya başlayacak.
Başvurular başlayacak
MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenler için 6 aylık başvuru süreci başlayacak. Başvurular Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından yetkilendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılacak. Teslim edilen silah, mühimmat ve diğer malzemeler de kayıt altına alınacak.
Dosyalar tek tek incelenecek
Başvuruların ardından süreç otomatik işlemeyecek. Cumhuriyet başsavcılıkları ve ilgili yargı mercileri her dosyayı ayrı ayrı değerlendirecek. Kanunda belirtilen şartları taşıyan kişiler hakkında soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi ya da infaz ertelemesi uygulanabilecek. Teklife göre kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenecek. 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarını gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak. Kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından da benzer sistem uygulanacak. İnfaz hâkimlikleri şartları taşıyan hükümlüler hakkında 5 veya 10 yıllık infaz ertelemesi kararı verebilecek.
Bazı suçlar kapsam dışında kalacak
Düzenleme, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenmiş ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçları kapsam dışında bırakıyor. Bu suçlardan hüküm giyenler teklif kapsamındaki erteleme mekanizmasından yararlanamayacak. İnfaz ertelemesi kararının ardından belirli sürelerin tamamlanması halinde mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının kaldırılması için de yargıya başvurulabilecek. 5 yıllık erteleme kararlarında 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararlarında ise 3 yıl geçtikten sonra ilgili mahkemeler hak yoksunluklarının kaldırılmasını değerlendirecek.
Süreci özel kurul yönetecek
Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında özel bir kurul oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Ayrıca TBMM Başkanlığı bünyesinde kurulacak İzleme Komisyonu da süreci takip ederek değerlendirmelerde bulunacak.
Gözler pazartesi Genel Kurul'da
Yaklaşık 18 saat süren komisyon maratonunun ardından gözler şimdi TBMM Genel Kurulu'na çevrildi. Teklifin pazartesi günü Genel Kurul gündemine alınması ve görüşmelerin tamamlanmasının ardından yasalaşma sürecinin son aşamasına geçilmesi bekleniyor. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra ise silah bırakma sürecine ilişkin güvenlik kurumlarının tespitleri, MGK kararı ve başvuru mekanizmasının işletilmesiyle birlikte uygulama süreci başlayacak.
