İlk ve ortaöğretim eğitimini TED Ankara Koleji’nde bitirmiştir. Üniversite eğitimlerini Gazi Üniversitesi ve Münih Üniversitesi’nde tamamlamıştır. Lisans derecesinin ardından akademisyen olarak çalışmaya başlamıştır.

1997-1998 yılları arasında ABD’deki Towson Üniversitesi’nde Küreselleşme ve Avrasya’da Etnik Sorunlar” adlı konularında ders vermiştir. Ayrıca Özdağ, Türkiye Enstitüsü, Diyanet Araştırmaları Merkezi, Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Ermeni Araştırmaları Enstitüsü'nün kuruluş süreçlerinde oldukça önemli konumda yer almıştır. 21. yüzyıl Türkiye Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini halen devam ettirmektedir.

2005’te Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkan adayı olan Ümit Özdağ, aynı yıl partiden tasfiye edilmiş, 2010 yılında ise tekrar MHP’ye geri dönmüştür. 2011 parlamento seçimlerinde partisinin 2. Bölge 4. sıradan milletvekili adayı olmuştur.

2015 yılında kurultayda partisinin merkez yürütme kurulu üyeliğine seçilmiştir. TBMM’ye 2015 yılı Türkiye genel seçimlerinde Gaziantep milletvekili olarak girmiştir. Yine aynı yıl MHP’nin genel başkan yardımcılığı görevine getirilmiştir.  Bir yıl sonra ''Parti olağan üstü kurultaya gitmelidir" diyerek bu görevinden istifa etmiştir. 

2016’da Milliyetçi Hareket Partisi'nin genel başkanlığına aday olmuş, ardından parti tüzüğü maddelerini ihlal etmesi  nedeniyle MHP’den ihraç edilmiştir.

Ümit Özdağ, 2021’de parti kurma çalışmalarına başlamış, aynı yıl 26 Ağustos’ta kendi genel başkanlığında Zafer Partisi’ni kurmuştur.

Eserleri

Atatürk ve İnönü Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri 
Yeniden Türk Milliyetçiliği 
Değişen Dünya Dengeleri ve Basra Körfezi Krizi
Menderes ve İnönü Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri ve 27 Mayıs İhtilali
Gelecek 1000 Yılda da Buradayız 
Türkiye, Kuzey Irak ve PKK - Bir Gayri Nizami Savaşın Anatomisi 
Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri 
Türkiye'de Düşük Yoğunluklu Çatışma ve PKK
PKK Neden Bitmedi Nasıl Biter - Kürtçülük Sorununun Analizi ve Çözüm Politikaları
Cumhuriyetin En Uzun Dört Yılından Geçerken Türk Sorunu
Kürtçülük Sorununun Analizi ve Çözüm Politikaları 
Türk Ordusunun PKK Operasyonları
Kerkük, Irak ve Ortadoğu
Türk Ordusu'nun Kuzey Irak Operasyonları 
Telafer-Bir Türkmen Kentinin Amerikan Ordusu ve Peşmer-gelere Karşı Savaşı
İstihbarat Teorisi 
İstihbarat Dünyası 
Pusu ve Katliamların Kronolojisi 
Ermeni Psikolojik Savaşı - Dünyada ve Türkiye’de 
Türk Ordusu PKK’yı Nasıl Yendi, Türkiye PKK’ya Nasıl Teslim Oluyor
Doğu Raporu - Bölgede Türk Kimliği ve Türklük Algısı 
İkinci Tek Parti Dönemi - AKP'nin Yumuşak Hegemon Parti Projesinin Anatomisi