Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yıl dönümü töreni, Türkiye Cumhuriyeti adına Çanakkale Valisi Doç. Dr. Ömer Toraman'ın Şehitler Abidesi önünde bulunan Çanakkale Savaşları kahramanları rölyefindeki Atatürk Anıtı'na çelenk koymasıyla başladı. Şehitler için saygı duruşunda bulunulup, saygı atışı yapılmasının ardından İstiklal Marşı okundu.

Şehitler Abidesi'nde düzenlenen törende konuşan Vali Ömer Toraman, 'Türkiye Cumhuriyeti olarak bizler, bu tarihî mirası; barışın, iş birliğinin ve karşılıklı anlayışın güçlendirilmesi yönünde önemli bir sorumluluk olarak görmekteyiz. Geçmişin acılarından ders çıkararak, geleceği daha huzurlu ve daha güvenli kılmak ortak görevimizdir. Bugün burada, vatan savunması uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve şükranla anarken; aynı zamanda bu topraklarda hayatını kaybeden tüm yabancı askerleri de yad ediyoruz. Onların hatırası, bizlere barışın değerini hatırlatmaya devam etmektedir. Çanakkale'de ortaya çıkan bu ortak hafıza bizlere, farklılıklarımıza rağmen bir arada yaşamanın, diyalog kurmanın ve ortak değerlerde buluşmanın mümkün olduğunu açıkça göstermektedir. Bugün bizlere düşen en önemli sorumluluk; bu anlamlı mirası gelecek nesillere doğru şekilde aktarmak, barış kültürünü güçlendirmek ve insanlığın ortak değerlerini korumaktır. Bu duygu ve düşüncelerle; başta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, tüm kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyor; bu anlamlı törene katılım sağlayan siz değerli misafirlerimize teşekkür ediyorum. Barışın, dostluğun ve karşılıklı anlayışın hâkim olduğu bir gelecek temennisiyle, sizleri saygıyla selamlıyorum' dedi.

Anma töreninde konuşan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 'Tarihin en çetin mücadelelerinden birine sahne olan Çanakkale'de, Kara Muharebeleri'nin 111. yıl dönümünde sizlerle birlikte olmaktan büyük bir onur duyuyorum. Bugün burada, yalnızca bir askeri mücadeleyi anmak için değil; insanlık tarihine derin izler bırakan bir dönemin hatırasını yaşatmak, o günlerin fedakârlıklarını ve acılarını ortak bir anlayışla yâd etmek üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Çanakkale, savaşın yıkıcılığını ve insan hayatı üzerindeki ağır bedelini en açık şekilde ortaya koyarken; aynı zamanda cesaretin, fedakârlığın ve insanlık onurunun en güçlü şekilde tecelli ettiği bir tarih sahnesi olmuştur. Aradan geçen uzun yıllara rağmen, Çanakkale'nin hatırası ilk günkü anlamını ve önemini korumaktadır. Çünkü burada yaşananlar, yalnızca geçmişe ait bir hatıra değil; aynı zamanda günümüz dünyası için güçlü mesajlar barındıran evrensel bir tecrübedir' diye konuştu.

Çanakkale'nin buluşma, diyalog ve anlayışın simgesi haline geldiğini söyleyen Alan Başkanı Kaşdemir, 'Bu anlamlı anma törenleri, geçmişte cephelerde karşı karşıya gelen milletleri bugün aynı değerler etrafında bir araya getirmektedir. Bu yönüyle Çanakkale; ayrışmanın değil buluşmanın, çatışmanın değil diyalogun, düşmanlığın değil karşılıklı saygı ve anlayışın simgesi haline gelmiştir. Çanakkale Kara Muharebeleri'nin başlangıcının 111. yıl dönümü törenleri vesilesiyle bir araya gelmiş bulunmaktayız. Tarihi Alan Başkanlığı olarak, davetimize icabet ettiğiniz için sizlere çok teşekkür ediyor ve sizleri saygıyla selamlıyoruz. Hoş geldiniz, sefalar getirdiniz. Sözlerimin başında, Çanakkale'yi geçilmez yapan aziz şehitlerimizi ve kahraman gazilerimizi yaptığımız bu mübarek topraklarda bir ölüm-kalım mücadelesi vererek büyük bir zafer kazanan ve rahmet ve şükranla anıyor, o büyük insanları hayırla yâd ediyorum. Ve yine, 111 yıl önce ülkeleri için buraya savaşmaya gelen İtilaf Devletleri askerlerini de saygı ile hatırlıyor, hayatlarını kaybeden askerlerin artık bu toprakların bir evladı olduğunu, barış ve huzur dolu bu topraklarda Mehmetçiklerle yan yana ve koyun koyuna yattıklarını bir kez daha ifade ediyorum' ifadelerini kullandı.

Çanakkale Kara Muharebelerinin dünya tarihinde emsali az görünen bir muharebe olduğunu vurgulayan Alan Başkanı Kaşdemir, 'Türk milleti, Çanakkale'de büyük ve şanlı bir vatan müdafaası yapmış ve başarılı olmuştur. Çok açık ve haklı bir zafer kazanmıştır. Üzerinde tören yaptığımız bu topraklar, büyük acılara ve gözyaşlarına şahitlik etmiştir. İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük ve en çetin savaşlardan birisi bu topraklarda yaşanmıştır. Türk milleti, birlik ve beraberlik içerisinde çok önemli bir mücadele vermiş ve Çanakkale'yi geçilmez yapmıştır. Genç neferler ve genç komutanlar, büyük bir sorumluluk duygusu ve büyük bir cesaretle, tarihine yakışır bir mücadele sonunda galip gelmeyi bilmişlerdir. Zaferin mimarları olan askerler 20'li yaşların başında, komutanlar ise 30'lu yaşların başındaydılar. Bu kahraman gençler, omuzlarındaki tarihi sorumluluğu çok iyi idrak eden o nesil, Çanakkale'de dünyaya meydan okumuş ve devrin süper güçlerine kafa tutmuşlardır. Yaklaşık 8,5 ay süren, şanlı ve şerefli müdafaanın sonunda galip gelen, zaferleri ve mazisi insanlık tarihi ile başlayan kahraman Türk ordusu olmuştur' diye konuştu.

Çanakkale'nin denizden, karadan ve havadan geçilemediğine dikkat çeken İsmail Kaşdemir, 'Çanakkale; ne denizden ne karadan ne havadan ne de deniz altından geçilememiştir. Çanakkale'de, küllerinden yeniden doğan Türk milleti, onurluca verdiği Millî Mücadele'den sonra, Cumhuriyetini kurmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin mayasında ve temellerinde Çanakkale kahramanlığı ve Çanakkale ruhu vardır ve bu ruh, hâlâ canlılığını korumakta ve ebediyen de korumaya devam edecektir. Aziz milletimizin evlatları bu ruha her zaman sahip çıkacaktır. 111 yıl önce büyük acılara sahne olan bu topraklar, simdi barışın ve huzurun diyarı olmuştur. Dünyanın en iyi korunmuş savaş alanı ve dünyanın en büyük açık hava müzesi olan Tarihi Alan, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaktadır. Bizim bir hedefimiz var; bir gün gelecek, bu müstesna toprakları ziyaret etmeyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı kalmadığı gibi, buralar milyonlarca yabancı ziyaretçi ile dolup taşacaktır' şeklinde konuştu.

Alan Başkanı İsmail Kaşdemir sözlerine şöyle devam etti:

'Tarihi Alan Başkanlığı olarak, tüm vatandaşlarımızı bu müstesna topraklara, Çanakkale ruhunu teneffüs etmeye; yabancı misafirlerimizi de daha büyük kalabalıklarla buradaki törenlere katılmaya davet ediyoruz. Sadece törenler zamanı değil, tüm yıl boyunca, onları Tarihi Alan'da misafir etmekten büyük bir bahtiyarlık duyacağımızı ifade ediyoruz. Çünkü Çanakkale Tarihi Alan'ı, hem dünyada hem Türkiye'de bir buluşma noktası haline gelmiştir. Çanakkale'yi geçilmez yapan, başta Çanakkale kahramanı olarak tarih sahnesine çıkan ve milletimizin gönlünü kazanan, Milli Mücadelemizin başkomutanı ve Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm komutanlarımızı ve aziz Mehmetçiklerimizi rahmetle ve saygıyla anıyoruz. Onların hatıralarına her daim sahip çıkacağız ve Onları unutturmayacağız. Vatan sağolsun diyerek kara toprağa girenleri, dünya durdukça hatırlayıp, hâyırla anacağız. Bu toprakların kara bağrında, sıradağlar gibi durup, can fedâ edenleri baş tâcı edeceğiz. Bir gül bahçesine girercesine, şu kara toprağa giren civanmertlerin ayak izleri olan bu mübarek toprakları gözümüz gibi koruyup, kollayacağız. Bu topraklar için toprağa düşen şehitlerimizi göremesek de onların bizi gördüklerini aklımızdan çıkarmayacağız. Bu önemli günde, Çanakkale kahramanlarını, aziz şehit ve gazilerimizi rahmetle ve minnetle bir kez daha anıyorum. Aziz ruhları şâd, mekânları cennet, makamları âli olsun. Allah onlardan razı olsun. Tüm insanlığın ortak mirası olan dünyamızda hep huzur ve barış olsun.'

Fransa Temsilcisi Koramiral Yannıcık Bossu ise yaptığı konuşmada şu ifadeleri kaydetti:

'Çanakkale Savaşı'nın anıldığı bu kutsal günde, bu yarımadada hayatlarını feda eden, çoğu çok genç olan tüm cesur askerlere saygı göstermek üzere, Türk topraklarında sizlerin yanında bulunmak benim için bir onurdur. Bu boğaz, ortak tarihimizin en trajik olaylarından birinin sahnesi haline geldi. Mart 1915'ten Ocak 1916'ya kadar on binlerce asker, izleri bugün hâlâ görülebilen bir siper çıkmazında ateş ve yoksunlukla mücadele etti. Sadece savaşın şiddetine değil, aynı zamanda sıcağa, susuzluğa, açlığa ve hastalığa da göğüs geren bu askerler, tarihte kesin bir iz bıraktı. Bu çatışmaların insan kaybı çok büyüktür. Her iki taraf için de kayıplar ağırdır: İtilaf Devletleri'nde en az 60 bin ölü, buna ek olarak 125 bin yaralı ve hastalık nedeniyle 100 bin ölü. Ne kayıpların büyüklüğü ne de çatışmaların şiddeti bu adamların cesaretini azaltmadı. Onların cesareti ve fedakarlık ruhu asla unutulmayacak. Bugün, düşüncelerimiz bu şiddetli çatışmada savaşan, hayatını kaybeden veya yaralanan Türkiye ve eski Osmanlı Cihan Devleti, Birleşik Krallık ve İrlanda, Avustralya, Yeni Zelanda, İngiliz Milletler Topluluğu, Fransa ve denizaşırı topraklarından gelen askerlere yöneliyor. Bu savaşın ortak hafızamızda bıraktığı iz, ülkelerimizin bu savaşçılara duyduğu minnettarlığın bir kanıtıdır.'

Koramiral Bossu konuşmasına şöyle devam etti:

'Türk milletinin kurucusu ve bu savaşta görev yapmış bir üst düzey subay olan Mustafa Kemal Atatürk, bu yarımadada ölen tüm milletlerin askerlerinin anısını onurlandırmaya önem göstermişti. Bu topraklarda, ordularımızın yaşadığı zorlukların hatırası hâlâ canlıdır. Ancak bu hatıra, barış adına halklarımızı birleştiren ve giderek güçlenen dostlukla zenginleşmiştir: Çanakkale Savaşı'nın anılması, dün savaşan tarafların uzlaşmasını, halklarımızın kardeşliğini ve ülkelerimizin barış için birlikte mücadele etme kararlılığını her zamankinden daha fazla somutlaştırmaktadır. Şiddetiyle hafızalarda yer etse de Gelibolu Seferi, Fransa'nın üç büyük dost ülkesi olan Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda için kurucu bir olay haline gelmiştir. Avrupa topraklarında savaşın yeniden başlamasının üzerinden dört yıl geçti. NATO, topraklarımızı savunma konusundaki etkinliğini sürdürürken, her zamankinden daha fazla dayanışma içinde olmak bizim görevimizdir çünkü Atatürk'ün şu temel sözüne göre 'Büyük işler, önemli girişimler, ancak birlikte çalışma ile elde edilebilir.' Barış ve istikrar gibi ortak bir hedef doğrultusunda güçlerimizi birleştirerek daha güçlüyüz. Dostlar ve müttefikler olarak bugün gösterdiğimiz teyakkuz, ortak bir anı ve duygu mekanı olmasının yanı sıra, affetme ve uluslararası dayanışmanın da sembolü haline gelen Gelibolu Yarımadası'nda savaşmış olanların torunlarına saygı göstermenin en güzel yoludur. Son olarak, bu anma törenlerini düzenleyen Türk ortaklarımıza teşekkür etmek istiyorum. Fransa ve Türkiye bir zamanlar düşman ittifakların üyeleriydi, ancak düşmanlıklarımızı aşmayı başardık ve bugün birbirimiz için, aynı zamanda ortaklarımız için de güvenilir müttefikler haline geldik. Bu Fransız-Türk ve bugün uluslararası iş birliği, dünyanın geri kalanına bir mesaj olsun. Teşekkür ederim.'

Konuşmaların ardından Kur'an-ı Kerim tilaveti yapıldı ve şehitler için dua edildi. Ardından mehteran takımı gösterisi yapıldı. Daha sonra askeri bando eşliğinde askeri birlik, konuk askerler, gaziler ve izciler resmi geçit töreni gerçekleştirildi. Şehitlik Defteri imzalandıktan sonra da temsili şehit mezarlıklarına karanfil bırakıldı. Türk Yıldızları gösteri uçuşu gerçekleştirdi. Türk Yıldızları gösterisi nefesleri kesti.

Törenlere; Çanakkale Valisi Doç. Dr. Ömer Toraman, 1. Ordu Komutanı Bahtiyar Ersay, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Yeni Zelanda Genel Valisi Dame Cindy Kiro, Avustralya Büyükelçisi Sally-Anne Vincent, Birleşik Krallık Türkiye Büyükelçisi Jilly Morris, daire müdürleri, askeri erken, yabancı ülkelerin temsilcileri, gaziler, öğrenciler ve çok sayıda davetli katıldı.

Çanakkale'de 111 yıl önce düşman askerine denizde ve karada geçit vermeyerek 'Çanakkale Geçilmez' destanının yazıldığı Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Çanakkale Kara Savaşları sırasında dünyanın ilk elektronik harp karıştırması yapılarak, İtilaf Devletleri'ne ait zırhlıların ışıklı Mors ve telgraflı haberleşmesini altüst eden Goncusuyu telsiz istasyonunda dünya harp tarihinde elektronik harbin de ilk örneklerinden birisi olan jamming (Karıştırıcı) kullanıldı. Konuyla ilgili bilgiler veren Doç. Dr. Barış Borlat, 'Çanakkale Kara Harbi esnasında taraflar arasındaki güç dengesinin farklı olmasından kaynaklı olarak özellikle Türk tarafınca birçok savaş hilesini denenmiş olduğunu göreceğiz ki bunlardan özellikle ilk akla gelenler sahte siperlerin oluşturulması, aynı zamanda sahte bataryaların teşkil edilmesi ki bir tanesi haberleşme alanında yapılacaktı. Bu da her iki taraf için aslında ilginç bir örnek olacaktı. Hatta dünya harp tarihinde elektronik harbin de ilk örneklerinden birisi yani jammingin ilk yapıldığı yerlerden birisi. Şu anda Çanakkale Kara Savaşları esnasında özellikle Çanakkale Boğazı içerisindeki topçu atış tanzim esnasında İtilaf donanmasının bu tanzimleri yaparken kullandığı yöntemlerden bir tanesi de uçaklarla gemiler arasında sağlanan haberleşmeydi. Bu yöntem aslında gayet basitti. Uçak havalandığında aşağıdaki atış tanzimini tarif edici geminin yaptığı atış sonrasında ona tek yönlü bir telsiz yöntemiyle yani simplex yöntemiyle haber ulaştırıyor. Bu haberi alan gemi ise flama marifetiyle 'haberi aldım' işareti verecektir. Ancak bu haberleşme esnasında Çanakkale Kara Harbi esnasında enteresan bir örnek yaşanacak. HMS Queen Elizabeth gemisinin kaptanı daha sonra hatıralarında bu olayı anlattığında Selahattin Adil Bey'e şunu söylüyor, diyor ki; 'biz boğaza girdiğimizde atış yaptığımızda gemilerimizle karaya isabetli atışlar yapmıştık, ancak bir süre sonra fark ettik ki, uçağımız yere inmiş olmasına rağmen bozuk bir Fransızcayla hala bize yer yön tayini yapıldığını gördük. Fark ettik ki Türkler bizim telsizimize girmişler ve bizim telsizimizi karıştırmışlardı.' İşte bu jamming yöntemi dünya harp tarihinin ilk örneklerinden birisidir ve o da Çanakkale Kara Harbi esnasında telsiz, telgraf zabiti Tevfik Bey'in de görev yaptığı ve şu anda bulunmuş olduğumuz Goncasuyu telsiz istasyonunda yaşanmış olduğunu söyleyebiliriz' dedi.

Tarihin en kanlı muharebelerinden birine sahne olan ve dünya harp tarihine geçen 'Çanakkale Geçilmez' destanının yazıldığı Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadasındaki Şehitler Abidesi, Seyit Onbaşı Heykeli, 57. Piyade Alayı Şehitliği, Conkbayırı, Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi, Kilitbahir Kalesi, Bigalı Kalesi ve Seddülbahir Kalesiyle her yıl binlerce ziyaretçiye Çanakkale ruhunu yaşatmaya devam ediyor. Adım atılan her noktasında Çanakkale Savaşları'nın izlerinin görülmesi mümkün olan, açık hava müzesi niteliği taşıyan Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı hayata geçirdiği ve geçireceği yeni projelerle, Çanakkale Ruhu'nu ve Çanakkale Destanı'nı daha fazla kişiye ulaştırmayı hedefliyor.

Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı, Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda kahraman Mehmetçik 111 yıl önce dünyanın en güçlü donanmalarına geçit vermeyerek 'Çanakkale Geçilmez Destanı' yazdı. 18 Mart 1915 tarihinde Çanakkale Boğazı'nı donanmanın zorlamasıyla geçemeyen İtilaf güçleri 25 Nisan tarihinde karaya asker çıkararak kara muharebeleri başladı. Karadan çıkarma yapan İtilaf Devletleri'ne geçit vermeyerek, 57'nci Alay büyük bir destan yazdı.

Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda 111 yıl önce karadan çıkarma yapan İtilaf Devletleri'ne geçit vermeyerek büyük bir destan yazan 57. Alay, 111 yıl sonra tekkrar kuruldu. Tarihe damga vuran 19. Tümen'e bağlı 57. Piyade Alayı, Gelibolu'daki 2. Kolordu Komutanlığı bünyesinde yeniden teşkil edilerek faaliyetlerine başladı. 'Kahraman alay' olarak anılan 57. Piyade Alayı, bundan sonraki süreçte Tarihi Alan'da gerçekleştirilecek resmi törenlerde, saygı nöbetlerinde ve çeşitli canlandırma faaliyetlerinde aktif rol üstlenecek. Askerlerin, döneme ait tarihi kıyafetlerle görev yapacağı bu faaliyetler kapsamında ziyaretçilere de farklı bir deneyim sunulacak. Tarihi Alan'ı ziyaret eden vatandaşlar, gerçekleştirilecek canlandırmalar sayesinde 57. Piyade Alayı'nın savaş dönemindeki yaşamına yakından tanıklık etme imkanı bulacak. Bu uygulamanın, Çanakkale ruhunun gelecek nesillere aktarılmasında önemli katkı sağlaması hedefleniyor.

ÇOMÜ'den Dr. Öğretim Üyesi İsmail Sabah, '57. Alay bu zamana kadar 1 Şubat 1915 tarihinde Tekirdağ'da kurulduğu zannedilmekteydi. Ancak yakın zamanda yapmış olduğumuz arşiv çalışmaları sonucunda gördük ki, 57. Alay'ın kuruluşu bilinenden çok farklı gerçekleşti. 21 Ocak 1915 tarihinde, o esnada 3. Kolordu bünyesi'nde ve 7. Tümen'den alınan bölüklerle Gelibolu'da teşkil edilmiş, 28 Ocak 1915 tarihine geldiğimizde yani İngiliz Savaş Kabinesi'nin Çanakkale'de bir cephe açma kararı aldığı gün 57. Alayın 1. Taburu'da Gelibolu'da duaların edildiği özel bir merasimle teşkil edilmiştir. Bu esnada Sofya Askeriataşe olarak bulunan Mustafa Kemal Bey kendi talebiyle de yeni kurulmakta olan Tümen Komutanlığına atanmış ve İstanbul'a geldiğinde ilk olarak İstanbul'a gelmiş ve burada atandığı tümenin nerede olduğunu aramaya çalışmıştır. Harbiye nezaretinde yapmış olduğu görüşmelerde büyük bir şaşkınlık yaşayan Tümen Komutanı Mustafa Kemal Bey orada tümenin nerede olduğunu bilen herhangi bir kişiye tesadüf edemez. Kendisine 1. Ordu Komutanlığına müracaat etmesi söylenir ve oraya geldiğinde Kurmay Başkanı Kazım Bey ile görüşür ve Kazım Bey ile görüşmesinde kendilerinin kuruluşlarında böyle bir tümenin olmadığını ancak Gelibolu'daki 3. Kolordunun böyle bir teşkilat çalışmasında bulunduğunu ifade ederek bir defa Gelibolu'ya gitmesini söyler. Bunun üzerine Mustafa Kemal Bey, 'yani ben komutan olduğum tümen var mıdır, yok mudur bunu anlamak için Gelibolu'ya mı gideceğim' dediğinde evet doğrusu budur cevabını alır. Ve bunun üzerine 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal Bey, 31 Ocak 1915 tarihinde Gelibolu'ya gelir. 3. Kolordu nezdinde kuruluş ve teşkilat çalışmaları başlayan 19. Tümeni ve 57. Alayı ilk defa burada görür. Ve başkomutanlık emriyle de aynı gün oradan hareket ederek, 1 Şubat 1915 tarihinde Tekirdağ'a varır. Aradan 111 yıl geçmesine rağmen tarihin ilginç bir tesadüfü sonucu olarak 57. Alay tekrardan yine Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Gelibolu'da kurulmuş olduğunu gördük. Bu da 57. Alay'ın kahramanlığını yaşatan ve o kahramanlığı hatırlatan güzel bir tesadüf olarak tarihteki yerini almıştır' dedi.

Türk Hava Kuvvetleri akrobasi timi Türk Yıldızları, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından düzenlenen Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşunun 106'ncı yıl dönümü ve Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün çocuklara armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamaları kapsamında Anadolu Hamidiye Tabyası üzeri ve Çanakkale Boğazı semalarında gösteri uçuşu gerçekleştirdi. 7 pilot Anadolu Hamidye Tabyasında binlerce kişiyi selamladı. Gösteride, pilotlar çeşitli uçuş düzenleriyle unutulmaz anlar yaşattı.

Türk Yıldızları, 25 Nisan'da Çanakkale Kara Savaşları'nın 111'nci yıl dönümünde etkinlikleri kapsamında Şehitler Abidesi'nde gösteri uçuşu yapacak.

Çanakkale Kara Savaşları'nın 111'inci yılında tarihi Gelibolu Yarımadası'nda 25 Nisan sabahı şafak sökerken Anzak Koyu'nda düzenlenecek törenle Anzak askerleri anılacak. Avustralya Anıtı Lone Pine ve Conkbayırı'ndaki Yeni Zelanda Anıtı'nda da anma törenleri yapılacak. Anma törenleri için Yeni Zelanda'dan Çanakkale'ye gelen Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri'nde görevli Yarbay Conor Yardley, duygu ve düşüncelerini İhlas Haber Ajansı'na (İHA) anlattı. Yarbay Yardley, 'Yeni Zelanda'yı ve Türkiye'yi temsil etmek, her iki ülkenin halkı adına buradaki şehitleri onurlandırmak için burada olmaktan çok gurur duyuyoruz. Haka, Aotearoa için (Yeni Zelanda'nın Maori dilindeki adı) ve halkımız için son derece önemlidir. Haka bir duygu ifadesidir; nasıl hissettiğimizin dışavurumudur. Bizden önce gelenlere saygı göstermenin güçlü bir yolu ve hikayeleri anlatmanın, duygularımızı, neler hissettiğimizi paylaşmanın bir biçimidir. Aynı zamanda hayatını kaybedenlere saygı göstermenin de bir yoludur. Hayatta olan ya da aramızdan ayrılmış insanları onurlandırmanın gerçekten içten ve tutkulu bir biçimidir' dedi.

Mustafa Kemal Atatürk'ün Anzak annelerine ve askerlerine hitaben tarihe geçen 'Bu memleketin toprakları üzerinde kanlarını döken kahramanlar. Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükûn içinde uyuyunuz. Sizler, Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlâtlarını harbe gönderen analar. Gözyaşlarınızı dindiriniz. Evlâtlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat uyuyacaklardır. Onlar, bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlâtlarımız olmuşlardır' sözleri hakkındaki düşüncelerinin sorulması üzerine duygulanan Yarbay Yardley, 'Bu son derece dokunaklı ve oldukça kıymetli. Burada olmak beni çok onurlandırıyor. Evlerine dönemeyip Türkiye topraklarında kalan insanlarımızın güvende olduğunu bilmek içimi rahatlatıyor. Bu bizim halkımız için gerçekten teselli edici ve çok özel bir şey' ifadelerini kullandı.

Dünya Veteriner Hekimler Günü etkinlikleri çerçevesinde Çanakkale Veteriner Hekimler Odası ev sahipliğinde Türk Veteriner Hekimler Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu'nun katılımı ile Çanakkale Arıburun İlköğretim Okulu öğrencilerine süt dağıtım gerçekleştirildi. Eroğlu, 'Öğrencilerimize süt ikramında bulunduk. Gerçekten çok sevindik' dedi.

Türk Veteriner Hekimler Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 'Cumartesi Dünya Veteriner Hekimler Günü'nü kutlayacağız. Bu hafta Türkiye genelinde çeşitli etkinlikler yapılıyor. Bize bağlı 72 veteriner hekim odamız var. Onlardan bir tanesi de Çanakkale'de. Çanakkale Veteriner Odasının davetlisi olarak buradayız. Bugün başka etkinlikler de var, onlara iştirak edeceğiz. Bu vesileyle Türkiye genelinde olduğu gibi bugün burada da Çanakkale merkezde Arıburun İlkokulunda öğrencilerimize süt ikramında bulunduk. Gerçekten çok sevindik' dedi.

Öğrencilerin veteriner hekim tanımlarının moral verdiğini söyleyen Eroğlu, 'Aynı zamanda moral de yüklendik. Çocuklarımıza veteriner hekimleri tanımlar mısınız diye her iki sınıfa da sordum. Yaklaşık 12 öğrencimiz bir tanım getirdi ki çok güzel: 'Hayvanların tedavi ederler', 'Hayvanlar rahatsızlığında onları mutlu ederler', 'Hayvanları beslerler', 'Hayvanların bir yeri kırıldığında orayı tamir ederler' falan gibi yorumlar yaptılar. Bu arada tabii ki kendi beslenmeleriyle ilgili de ifade edenler oldu. Bunlar bizi mutlu etti. Evet, veteriner hekimler gerçekten insan sağlığına hizmet ediyor. İnsanların daha sağlıklı bir yaşamı için, sağlıklı ve dengeli beslenmesi gerek. Hayvanların sağlıklı olması sayesinde sağlıklı gıdalar elde edilecek. Sağlıklı gıdalarla insanlar tükettiği zaman toplum sağlığı hedefini gerçekleştirmiş olacağız' diye konuştu.

Hayvansal proteinin insanlar için önemine değinen Eroğlu, şu ifadeleri kullandı: 'Bu yıl Dünya Veteriner Hekimler Günü'nü kutlayacağımız günün teması 'Veteriner Hekimler Gıda ve Sağlığın Korucularıdır'. Veteriner hekimler hem sağlıklı gıda için hem de sağlığın korunması amacıyla insan sağlığına hizmet ediyorlar. Burada da biz çocuklarımıza özellikle hayvansal proteinin önemi açısından bu yaştaki çocuklarımız için özellikle vurgulamak lazım. Hayvansal proteinin tüketilmesi gerekiyor. Bunu da sembolik olarak öğrencilerimize süt ikram etmek suretiyle gerçekleştirmiş olduk.'

Çanakkale'de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamaları, Cumhuriyet Meydanı'nda saat 09.30'da başladı. Törene İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta, daire amirleri, gaziler, STK temsilcileri, siyasi parti temsilcileri ve öğrenciler katıldı. Tören, İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta ve beraberindeki 3 öğrencinin Atatürk heykeline çelenk sunumu ile başladı. Ardından saygı duruşunda bulunularak, İstiklal Marşı okundu.

Günün anlam ve önemine binaen bir konuşma yapan İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta, '23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 106. kuruluş yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen çelenk sunma töreninde bir araya gelmiş bulunmaktayız. Aziz milletimizin ebediyen bağımsız yaşama azminin ve kararlılığının somut bir ifadesi olarak 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' şiarıyla açılan Türkiye Büyük Millet Meclisinin 106. kuruluş yıl dönümünde ülkemizdeki ve dünyadaki tüm çocukların 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı canı gönülden kutluyorum. 23 Nisan 1920'den bugüne Gazi Meclisimizde milletimizin istiklali, istikbali ve aydınlık yarınları için emek vermiş; milli iradenin vatan sathında hâkimiyeti adına mücadele etmiş başta Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk başkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm milletvekillerimizi saygı ve minnetle yâd ediyorum. Bir asır önce dualarla, umutla ve sarsılmaz bir inançla açılan Gazi Meclisimiz, yurdumuzun işgal altında olduğu o çetin dönemde milletimizin hürriyet ve istikbal mücadelesinin kalbi olmuştur. Aziz milletimiz, hiçbir tahakküme boyun eğmeyen karakteri ve İstiklal Harbi'nde sergilediği eşsiz kararlılıkla tam bağımsız yaşama ülküsünü tarihin altın sayfalarına nakşetmiştir. 106 yıl önce millet iradesinin tecelli ettiği bu kutlu çatı altında atılan her adım, bugün çocuklarımızın gözlerinde parlayan umut, seslerinde yankılanan neşe ve kalplerinde filizlenen vatana bağlılık duygusuyla hayat bulmaktadır. Bugün sevinç ve gururla dalgalanan ay yıldızlı bayrağın altında buluşan çocuklarımız; istiklal ve istikbal mücadelemizin mirasçısı, aynı zamanda bilimle, ahlâkla ve yüksek bir şuurla şekillenecek güçlü bir medeniyetin teminatıdır. Cihanın bu kadim coğrafyasında yetişen evlatlarımız; aklın, ilmin ve bilimin aydınlığında iyiliği, sevgiyi ve merhameti yücelten yüksek karakterli bireyler olarak tüm insanlığa umut olacaktır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı bu anlamlı günü sizlere 'bayram' olarak armağan etmesi bir takdirin ötesinde bir inancın, bir duruşun ve güçlü bir medeniyet tasavvurunun eseridir. Çünkü sizler istikbal üzerine kurulan her hayalin, her duanın ve her rüyanın öznesisiniz. Bu anlamlı günde ülkemizden yükselen sevgi, barış ve kardeşlik çağrısının Gazze'den Doğu Türkistan'a, Afrika'dan dünyanın dört bir yanına ulaşarak tüm çocuklara huzurlu ve güvenli bir gelecek müjdelemesini temenni ediyorum' dedi.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan okul saldırılarına da değinen Hayta, 'Geçtiğimiz hafta Şanlıurfa'daki menfur saldırının şokunu ve acısını henüz atlatamamışken Kahramanmaraş'tan gelen haberle bir kez daha sarsıldık. Sevgili çocuklarımız, bizler umudu elden bırakmadan eğitim için ay yıldızımızın altında bugün ve her daim burada olmalıyız. Güven veren devlet geleneğimizin kudsiyetiyle birlik ve beraberlik içinde bayramlarımızı inanç ve umutla kutlayacağız. Kahramanmaraş'taki menfur saldırıda vefat eden öğretmenimize ve yavrularımıza Yüce Allah'tan rahmet diliyorum. Bu saldırılardaki yaralanan yavrularımıza ve öğretmenlerimize acil şifalar diliyorum. Bugün burada olması gereken, gülmesi ve bayramı kutlaması gereken çocuklarımızın ailelerine ve milletimize sabır diliyorum. Hepinizi sevgi ve umutla kucaklıyor; sağlıkla, huzurla ve başarıyla ulaşacağımız nice 23 Nisanlar diliyorum' diye konuştu.

ÇOMÜ Biga Uygulamalı Bilimler Fakültesi Uluslararası Lojistik Kulübü tarafından düzenlenen 'Üniversite - Sektör Perspektifi Zirvesi', akademi ve iş dünyasını bir araya getirdi. Zirveye katılan Karabiga Belediye Başkanı Ahmet Elbi, yaptığı konuşmada hem gençlere hem de bölgenin geleceğine dair önemli mesajlar verdi. Zirvede konuşan Başkan Elbi, üniversite ile sektörün aynı platformda buluşmasının büyük bir değer taşıdığını belirterek, bu tür organizasyonların yalnızca bilgi paylaşımı değil, aynı zamanda geleceğin inşası açısından önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti. Güney Marmara'nın lojistik potansiyeline dikkat çeken Elbi, gençlerin sektörle buluşmasının bölgesel kalkınma açısından kritik olduğunu vurguladı. Karabiga'nın sadece bir yerleşim yeri olmadığını, aynı zamanda köklü bir denizcilik kültürünün temsilcisi olduğunu dile getiren Başkan Elbi, bu mirası geleceğe taşımak adına önemli adımlar attıklarını söyledi. ÇOMÜ ile yapılan görüşmeler sonucunda Karabiga'ya Denizcilik Bölümü kazandırılması için çalışmalar başlatıldığını belirten Elbi, ayrıca Ankara temaslarında Güney Marmara Yüksek Teknoloji Enstitüsü projesinin müjdesini verdiklerini ifade etti.

Gençlere seslenen Başkan Elbi, alınan eğitimin yalnızca bir diploma değil, aynı zamanda bir vizyon olduğunu vurgulayarak, Karabiga'da gençlerin kendi alanlarında gelişebileceği güçlü bir ekosistem oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Konuşmasında Karabiga'da hayata geçirilmesi planlanan liman projesine de değinen Elbi, mevcut limanın büyütülerek modern bir lojistik üs haline getirileceğini belirtti. Yeni limanın 10 bin tonluk gemilerin yanaşabileceği kapasiteye sahip olacağını ifade eden Elbi, proje kapsamında mendirek, yat limanı, balıkçı barınağı ve sosyal alanların da yer alacağını kaydetti.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte Karabiga'nın bölgenin önemli lojistik merkezlerinden biri haline geleceğini vurgulayan Elbi, sanayi ve ticaretin denizyolu ile daha hızlı ve ekonomik hale geleceğini, turizm ve sosyal yaşamın da önemli ölçüde canlanacağını dile getirdi.

Başkan Elbi, konuşmasının sonunda Karabiga'nın eğitim, teknoloji ve lojistik alanlarında güçlü bir merkez olma yolunda ilerlediğini belirterek, zirvenin düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti ve tüm katılımcıları Karabiga'ya davet etti.

Çanakkale İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince Göçmen Kaçakçılığı suçunun engellenmesi ve organizatörlerin yakalanması amacıyla düzenlenen operasyonda Çanakkale'ye gelerek yasadışı yollardan yurtdışına çıkmaya teşebbüs eden 30 kaçak göçmen yakalandı. Kaçak göçmenler işlemleri için Göçmen Ön Kabul ve Sevk Merkezine (GÖKSEM' e) teslim edildi. Kaçak göçmenlere organizatörlük yaptığı tespit edilen 1 şüpheli şahıs tutuklandı.

Gerçekleştirilen operasyonda olaylarda kullanılan 1 araç, 15 can yeleği, 12 can simidi, 3 hava pompasına el konuldu.

Çanakkale İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince 13-19 Nisan tarihleri arasında gerçekleştiren çalışmalar neticesinde 68 bin 756 şahıs ve 65 bin 420 araç sorgusu gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar sonucunda 92 aranan şüpheli ve 17 araç yakalandı. Jandarmanın Dedektifleri JASAT tarafından; 'Askeri Ceza Kanununa Muhalefet' suçundan 10 ay kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Basit Yaralama' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 2 şüpheli, 'Trafiğin Güvenliğini Tehlikeye Sokmak' suçundan 3 ay 15 gün kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı' suçundan hakkında tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, '6136 Sayılı Yasanın 15. Maddesine Aykırılık' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'İcra ve İflas Kanununa Muhalefet' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Bir Kimseyi Fuhuşa Teşvik Etmek, Yaptırmak, Aracılık Etmek veya Yer Temin Etmek' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Hakaret' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Başkanlığının Teşkilat Görevleri Hakkında Kanuna Muhalefet' suçundan 10 ay kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Borçlunun Ödeme Şartını İhlal' suçundan tutuklamaya yönelik kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Kasten Adam Öldürme' suçundan 12 yıl 6 ay kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık' suçundan 3 yıl 4 ay kesinleşmiş hapis cezası bulunan 1 şüpheli, 'Kasten Yaralama' suçundan 5 yıl kesinleşmiş hapis cezası bulunan 2 şüpheli, çeşitli suçlardan ifadelerinin alınmasına yönelik 77 şüpheli olmak üzere toplam 92 şüpheli yakalandı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 92 şüpheliden 15'i çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Ezine Kaymakamlığı, Ezine Belediyesi desteğiyle Ezine Ziraat Odası tarafından Kapalı Pazaryeri'nde düzenlenen festival binlerce kişiyi ağırladı. Festival alanında yöresel ürünlerin yer aldığı stantlar kuruldu, yeni tarım makinelerinin tanıtımı yapıldı.

Açılış töreni saygı duruşu, İstiklal Marşı'nın okunması ve halk oyunları gösterisiyle başladı. Festivalin açılış programına, Vali Yardımcısı Dr. Polat Kara, Ezine Kaymakamı Yusuf Kaptanoğlu, Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, İl Tarım ve Orman Müdürü Ergün Demirhan, Ezine Ziraat Odası Başkanı Serkan Zehir, daire müdürleri, çiftçiler, üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Protokol üyelerinin kurdele kesimiyle 25 Nisan'a kadar sürecek '3. Gıda, Hayvancılık ve Tarım Teknolojileri Festivali' başladı. Açılışın ardından protokol üyeleri festival kapsamında kurulan stantları gezdi, Ezine başta olmak üzere diğer ilçelerin yöresel ürünlerini tattı ve inceledi.

Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, 'Ezine denildiği zaman her zaman akla gelen Ezine peynirinin ne kadar şehrin lokomotifi olduğunu söylesek de, tarıma bir yön veren şehir. Bu bölgenin hem Kaz Dağları'ndan aldığı güneşin doğduğu, Bozcaada'da güneşin battığı bir şehirden bahsediyoruz. İnşallah bundan sonra devamı gelen güzel işler yaparız' dedi.

Ezine Ziraat Odası Başkanı Serkan Zehir ise, 'Burada amacımız çiftçimizi tarımla, teknolojiyle buluşturmak. Yerel üreticilerimizin ürettiği gıdaları, çevre il ve ilçelerimizden gelen konuklarımıza pazarlamak hem de Ezine'mizi tanıtma amacıyla düzenlediğimiz bir festivaldir. Bu sene 4 gün sürecek festivalimize 40 binin üzerinde katılım bekliyoruz' diye konuştu.

4 gün sürecek festival kapsamında buzağı emzirme yarışmaları, koyun ırk tanıtılması, koyun kırkma yarışmaları ve traktör ile penaltı yarışmaları düzenlenecek. Yarışmalarda dereceye girenlere çeşitli ödüller verilecek. Festival kapsamında katılımcılara ayrıca çiftçiler tarafından hayır yemeği de dağıtılacak.

Çanakkale Kara Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda, 111'inci yıl tören hazırlıkları başladı. 24-25 Nisan Çanakkale Kara Savaşları'nın anma törenleri çerçevesinde Şehitler Abidesi'nde prova gerçekleştirildi. Tören provasına askeri erkan ve görevliler katıldı. 24 Nisan'da Şehitler Abidesi'nde düzenlenecek uluslararası tören ile şehitler ve yabancı ülke askerleri birlikte anılacak. Aynı gün Fransız ve İngiliz anıtlarında da tören düzenlenecek. 25 Nisan sabahı Anzak Koyu'nda ayin ile Anzak askerleri anılacak. Avustralya Anıtı Lone Pine ve Conkbayırı'ndaki Yeni Zelanda Anıtı'nda da anma törenleri yapılacak. Prova, saygı duruşu, saygı atışı ve İstiklal Marşı'nın okunması ardından çelenk sunumu ve tören geçişi ile son buldu.

İlçeye bağlı Kalkım beldesinde düzenlenen tören Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Yenice İlçe Müftüsü Baki Gümüş, Diyanet Gençlik Merkezi ve 4-6 yaş Kuran Kursunun yapımı hakkında bilgi verdi. Ardından açılışı yapıldı. Açılışa, AK Parti Yenice İlçe Başkanı Harun Deniz, İl Müftüsü Mevlüt Topçu, İlçe Milli Eğitim Müdürü Turgay Ünal, AK Parti Yenice İl Genel Meclis Üyeleri Hüseyin Turna ve Mesut Akdeniz ile vatandaşlar katıldı.

111 yıl önce dünya harp tarihine 'Son centilmenler savaşı' olarak geçen Çanakkale Kara Savaşları'nda, Türk ve İngiliz askerleri silahlı mücadelenin yanında propaganda savaşıyla da karşı karşıya kaldı. Savaş sırasında her iki tarafın da sayısız propaganda broşürleri ve yöntemleri kullanıldı. Gelibolu Yarımadası'ndaki şiddetli savaş sırasında askerlerin bir gözü silahların namlusundayken, kafaları ise propaganda araçlarında oldu. Çanakkale Kara Savaşları sırasında Türkçe ve İngilizce metinlerin yer aldığı propaganda broşürleri siperlere hem uçaklardan hem de gönüllü askerler tarafından atıldı.

Çanakkale Kara Savaşları sırasında İngilizler, Türk askerlerine ele geçirdikleri esirlere iyi muamele yaptıklarını, onların yemeklerinin, giyim kuşamlarının iyi olduğunu belirterek, aslında düşmanlarının Türkler olmadığı, düşmanlarının Almanlar olduğu vurgusu yapan broşürler attı. Broşürlerde, İngilizlerin Türk askerlerine, 'Bizim düşmanımız sizler değilsiniz, düşmanımız Almanlar. Biz aslında halifeliğe, padişaha ve sizlere saygı duyuyoruz. Sadece düşmanımız olan Almanlarla yan yana bulunmamanız gerekiyor. Onun için de gelin Türkler bize teslim olun ya da Almanlarla iş birliği yapmayı bırakın' ifadeleri yer aldı.

Çanakkale Kara Harbi'nin 25 Nisan 1915 tarihinde başladığını belirten ÇOMÜ İnsani ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Borlat, 'Çanakkale Kara Harbi 25 Nisan 1915 günü başladığında kıyı hattındaki özellikle kıyı başı tutulamamış ve bir süre sonra taraflar arasındaki muharebe mevzi harbine yani siper savaşlarına dönmeye başlamıştı. Özellikle 25 Nisan gününde başlayan Arıburnu bölgesindeki siperler taraflar arasındaki mesafenin neredeyse 4-5 metreye kadar düştüğü bir alanı ortaya çıkarmıştı. Özellikle bu durum tarafların birbirine karşı öncelikle el bombası atması, ardından da bulunmuş olduğu hat içerisinde lağım açmak suretiyle birbirinin üzerinde üstünlük sağlamaya çalışmış olduğunu göreceğiz. Ancak bu durum bir süre sonra savaşın sonuna kadar bir rutin haline gelmeye başlamış ve mevzi harbi artık bölgedeki kanlı savaşların da başlangıcı olmuştu. Nitekim Çanakkale Muharebeleri esnasındaki en kanlı muharebeler Nisan ayından başlamak üzere savaşın sonuna kadar devam etmişti' dedi.

Kara muharebeleri sırasında tarafların birbirine karşı mücadeleyi muharebe sahasında değil aynı zamanda psikolojik anlamda da sağlaması gerektiğini de ifade eden Doç. Dr. Barış Borlat, 'Bu nedenle özellikle İngilizler bunu sağlamak amacıyla Türk tarafının bulunduğu hatlara propaganda amacıyla bir şey denemişlerdi. Bu da yeni bir usulü aslında propaganda harbinin başlamasıydı. Uçaklar için özellikle bir özel hazne içerisinde özel kağıtları hazırlanmış, bu kağıtların üzerine Osmanlıca olarak Türk askerlerine seslenen mesajlar yazmışlardı. Bu mesajlar uçaklarla Türk hatlarına doğru yaklaşan siper içerisindeki askerin üzerine atılıyor ve askerin ise bunları alarak okuması ve ardından da bundan etkilenmesi bekleniyordu. Ancak bu durumun sadece uçaklarla değil aynı zamanda siper içerisinde de yaşanmış olduğunu göreceğiz. Özellikle Anzakların bulunmuş olduğumuz hatlarda Türk siperlerinin içerisine bir dala ya da taşa sardıkları kağıdın üzerindeki mesajları atmış olduklarını göreceğiz. Bu mesajlara baktığımızda ise özellikle kendilerinin ele geçirdikleri esirlere iyi muamele yaptıklarını, onların yemeklerinin, giyim kuşamlarının iyi olduğunu belirtiyor ve aynı zamanda enteresan mesaj veriyorlardı. 'Bizim düşmanımız sizler değilsiniz, düşmanımız Almanlar yani biz aslında halifeliğe, padişaha ve sizlere saygı duyuyoruz. Sadece düşmanımız olan Almanlarla yan yana bulunmamanız gerekiyor. Onun için de gelin Türkler bize teslim olun ya da Almanlarla iş birliği yapmayı bırakın gibi birçok propaganda kartının ve kağıdının özellikle Türk hatlarına atılmış olduğunu göreceğiz. Bu yöntemi gören Türk tarafı da benzer bir usulle aslında aynı şeyi denemiş ve yine kendi bulunduğu hatlardan karşı tarafa Anzak hatlarına propaganda amacıyla kart atmış olduğunu veya kağıtlar atmış olduğunu göreceğiz. Aslında savaşın uzaması muharebenin muharebe şartları içerisinde psikolojik boyutunun da ayrı bir yere taşınmış olduğunu söyleyebiliriz' şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatları ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın koordinesinde hayata geçirilen 'Maziden Atiye' projesi, Bitlis Ahlat'taki başarılı sürecin ardından Çanakkale'de de uygulanmaya başladı. 2023-2024 eğitim öğretim yılı yarıyıl tatilinde Bitlis'in Ahlat ilçesinde başlatılan proje, 'Çanakkale'den 15 Temmuz'a: Bağımsızlık Mücadelesi Ve Şehadet Ruhu' temasıyla Çanakkale'de de hayata geçirildi. Türkiye'nin dört bir yanından gelen gençleri ecdat mirasıyla buluşturan bu anlamlı çalışma, gençlerin 'Maziden Atiye' uzanan bir şuurla yetişmesini hedefliyor. Ahlat'ta Selçuklu mirasını yerinde gören öğrenciler, projenin bu aşamasında Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı mukaddes topraklarda milli mücadelenin ruhunu teneffüs ediyor. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 19-25 Nisan tarihlerinde yürütülecek olan 'Maziden Atiye Çanakkale' programı kapsamında, 81 ilden gelen öğrenci grupları profesyonel rehberler eşliğinde Çanakkale'yi geziyor ve aynı zamanda konuşmacıların sunumlarıyla bilgi dağarcıkları genişliyor. Projenin bu etabında; Uşak, Tekirdağ, Denizli, Bilecik, Aydın, Afyonkarahisar, Kırklareli, Muğla, Isparta ve Eskişehir illerinden gelen 74 lise öğrencisi ve 10 öğretmen, bağımsızlık mücadelesinin kalbine yolculuk yapıyor. 'Maziden Atiye Çanakkale' programının açılış töreni, geniş bir protokol katılımıyla gerçekleştirildi. Törene; Çanakkale Vali Yardımcısı Ömer Şahin, Millî Eğitim Bakan Müşaviri Süleyman Can, Çanakkale İl Millî Eğitim Müdürü Mine Hayta, İl Millî Eğitim müdür yardımcıları ve şube müdürleri katıldı.

Çanakkale İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 13-20 Nisan tarihleri arasında il ve ilçelerde gerçekleştirilen huzur uygulamalarında 10 bin 182 şahıs, 3 bin 647 araç incelendi. Farklı suçlardan aranması bulunan 28 şüpheli yakalanırken 525 araç sürücüsüne idari trafik para cezası uygulandı. Yapılan aramalarda toplamda; 585,73 gram narkotik madde, 22 uyuşturucu hap, 2 ruhsatsız silah, 18 fişek ele geçirildi. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 4 şüpheli ve diğer suçlardan hapis cezası ile aranması olan 1 şüpheli çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Kamu huzurunu bozacak şekilde davranışlarda bulunan 95 şahıs hakkında Kabahatler Kanunu hükümlerince idari yaptırım uygulandı.

Çanakkale Savaşları Enstitüsünün süreli yayını Anafarta Dergisi aracılığıyla araştırmacıların istifadesine sunulan vesikada 5'inci Ordu komutası altında Şimal (Kuzey) Grubu'nun omurgasını oluşturan 3'üncü Kolordu'nun aylar süren o çetin mücadelesindeki kayıplarının detaylı istatistikler yer alıyor. Belge; bugüne kadar yayımlanan tablolar arasında en net ve kapsamlı istatistikleri barındırmasıyla harp tarihinde bir ilk olma özelliği taşıyor. 3'üncü Kolordu ve Şimal Grubu Başhekimi Ali Rıza tarafından 30 Kasım 1915 tarihinde hazırlanan rapor, doğrudan Arıburnu ve Conkbayırı bölgesini kapsıyor. Askerî kayıtlara göre 25 Nisan ile 28 Kasım 1915 tarihleri arasındaki o kanlı sekiz aylık zaman diliminde, yalnızca bu kolordunun savunduğu harp sahasından tam 41 bin 471 yaralı toplanarak hastanelere sevk edildi. Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, tıp tarihi ve istatistik bilimi açısından eşsiz bir değere sahip olan bu belgenin detaylarını ve askerî literatüre sunduğu yeni perspektifleri paylaştı.

Bugüne kadar muharebelere dair çeşitli zayiat tablolarının yayımlandığını ancak tıp hizmetlerinin bu derece ciddi ve sistemli biçimde kayıt altına alındığı böylesi bir evrakın ilk kez ortaya çıktığını belirten Utkan Emre Er, şu ifadeleri kullandı: 'Çanakkale muharebeleri üzerine bugüne kadar pek çok çalışma yapıldı, çeşitli zayiat tabloları yayımlandı. Ancak, tıp hizmetlerinin bu derece ciddi ve sistemli biçimde kayıt altına alındığı, böylesine net ve kapsamlı bir belge harp tarihinde ilk kez gün yüzüne çıkıyor. Çanakkale Savaşları Enstitüsü olarak 3'üncü Kolordu Harp Cerideleri çalışmalarımızda 3'üncü Kolordu ve Şimal Grubu Başhekimi Ali Rıza tarafından hazırlanmış olan bu rapor Anafarta Dergisi'nin 30'uncu sayısında literatüre kazandırılmıştır. Belgeyi emsalsiz kılan en önemli detay 25 Nisan 1915 ile kasım ayının sonu arasındaki o en kritik süreci ele almasıdır. Yani 3'üncü Kolordu'nun savunduğu Arıburnu ve Conkbayırı bölgesinde gerçekleşen bütün büyük muharebelerin istatistiklerini içermektedir. Bu anlamda belge, sadece askerî tarih için değil istatistik bilimi için de ayrı ve çok kıymetli bir değere sahiptir.'

Cephe gerisindeki lojistik ve sağlık yapılanmasının Osmanlı ordusu tarafından ne kadar sistemli idare edildiğine dikkati çeken Er, 'Rakamların vahameti gerçekten çok büyük; sadece bu kolordunun savunduğu harp sahasından tam 41 bin 471 yaralı toplanmıştır. Belgede, 40 binden fazla askerimizin tedavi edilmek üzere sargı yerlerine ve hastanelere taşındığı; ateş hattından sağ çıkarılan bu kahramanlardan 2 bin 549'unun ise hastane koğuşlarında son nefesini vererek şehit düştüğü görülmektedir. Bu rakamlar bize savaşın sadece siperlerde ya da yeraltı lağım muharebelerinde değil, hastane çadırlarında da ne büyük bir yaşam mücadelesine sahne olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca bu evrağın yanı sıra hastanelerimizin sadece Çanakkale merkezde olmadığını; Lapseki, Biga ve Ezine gibi birçok farklı konumda sağlık tesislerimizin yer aldığını söylemek gerekir. Sevklerin yapıldığı İstanbul'daki hastaneler de düşünüldüğünde, bölgedeki askerî hastane yapılanmasına dair mükemmel bir örnekle karşı karşıyayız' diye konuştu.

Raporda yer alan yaralanma çeşitliliğinin, muharebe alanlarının coğrafi yapısıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirten Enstitü Müdürü Er, 'Harp tarihi açısından bakacak olursak Gelibolu Yarımadası'nın çıkarma noktaları başta olmak üzere muharebelerin gerçekleştirildiği birçok konum, Müttefik Kuvvetlerin gemi atışlarına tamamen açıktı. Askerlerimizin maruz kaldığı bomba ve şarapnel yaralanmalarının bu denli yüksek ve farklı türlerde olması doğrudan donanma bombardımanının şiddetini göstermektedir. Düşmanın acımasızlığını gösteren bir diğer tablo ise kullanılan mühimmatın niteliğidir. Kayıtlara göre tam 332 askerimiz; uluslararası harp hukukuna tamamen aykırı olan, çarpma anında genişleyerek ağır doku tahribatı oluşturan domdom kurşunlarıyla yaralanmıştır. Tablonun en çarpıcı ve sarsıcı detaylarından bir diğeri ise süngü muharebeleridir. Resmi kayıtlara göre 83 askerimizin süngü hücumunda, en kanlı şekilde göğüs göğüse çarpışarak yaralandığı veya şehit düştüğü görülmektedir. Bu rakam o daracık siperlerde çarpışmaların ne kadar acımasızca geçtiğini ve süngünün harp sahasında ne derece ölümcül bir silah olduğunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir. Bizler Çanakkale Savaşları Enstitüsü olarak bu vesikaları gün yüzüne çıkararak o eşsiz destanı yazan kahramanlarımızın aziz hatıralarını, bilimsel veriler ışığında yaşatmaya devam edeceğiz' dedi.

Çanakkale'de düzenlenen mahalli müsabakalarda il birincisi olarak büyük bir başarıya imza atan ve ardından Tekirdağ'da gerçekleştirilen bölge grup müsabakalarında Çanakkale'yi temsil eden öğrenciler, elde ettikleri derecelerle ilçenin gururu oldu. Ziyarette sporcularla yakından ilgilenen Gökçeada Kaymakamı Osman Acar, genç sporcuların azmi, disiplini ve takım ruhuyla önemli bir başarı ortaya koyduğunu belirterek, öğrencileri tek tek tebrik etti. Başarıda emeği geçen öğretmenlere ve okul idaresine de teşekkür eden Kaymakam Acar, Gökçeada'da sporun gelişmesi ve gençlerin desteklenmesi adına her türlü katkının sağlanmaya devam edileceğini ifade etti. Kız Futsal Takımı ise Çanakkale il birinciliğinin ardından katıldıkları Tekirdağ'daki bölge grup müsabakalarında ilçeyi ve ili en iyi şekilde temsil etmenin gururunu yaşadıklarını dile getirdi. Gerçekleştirilen kabul, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Tarım ve Orman Bakanlığınca 'Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) Eylem Planı' çerçevesinde 2026 yılında Çanakkale'de; merkeze bağlı Yapıldak, Musaköy, Kalabaklı köyleri ile Biga, Ezine, Lapseki ve Bayramiç ilçelerinde Nisan ayı itibariyle haftalık olarak tuzakla takip çalışmaları başlatıldı. Haftada 2 defa yapılan sayımlarla zararlının bölgede yayılımı takip edilerek, ekonomik zarar eşiğini aşabilecek durumlarda üreticiler uyarılacak. Her ilçede 3'er adet olmak üzere toplamda 15 bahçede zararlı takip edilecek. Polifag bir zararlı olduğundan tuzak asılan bahçeler; şeftali, Trabzon hurması, kivi, elma, nektarin bahçeleri gibi bölgeyi temsil edecek ve zararlının tercih edeceği ürün gruplarından seçilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından hazırlanan 'Şu Boğaz Harbi: Tarihî Belgelerle Çanakkale Destanı' eseri kapsamında tanıtım ve panel programı düzenlendi. Program saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Ardından şehitlerin ruhuna dua okundu. Programa, Çanakkale Valisi Doç. Dr. Ömer Toraman, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkan Yardımcısı İlhami Giray Şahin, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Çanakkale protokolü, davetliler, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Açılış konuşmasını yapan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 'Çanakkale ruhuna sahip çıktığımız sürece bu topraklarda kıyamete kadar inşallah beraber yaşayacağız. Çanakkale ruhuna sahip çıktığımız sürece de aşamayacağımız engel, çözemeyeceğimiz problem kalmayacaktır. Zaten özellikle son dönemde Çanakkale'nin kıymeti daha da anlaşılmaya başlandı. Cumhurbaşkanımızın her konuşmasında mutlaka Çanakkale'ye bir atıf vardır. Herkesin Çanakkale'si bizim ortak değermiz, ortak paydamızdır. Çanakkale dendiği zaman Türk milletinin kalbi başka atmaya başlar. Çanakkale dendiği zaman Türkiye'de akan sular durur. Biz de Tarihi Alan Başkanlığı olarak bu müstesna toprakların hizmetinde olan bir kurumuz. Çanakkale neredeyse biz oradayız. Bizim bir ilkemiz var; al bayrağın dalgalandığı her yer Çanakkale'dir' dedi.

Eserin 'Son nefesimize kadar Çanakkale ruhuna sahip çıkacağız' anlayışıyla hazırlandığını vurgulayan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkan Yardımcısı İlhami Giray Şahin, 'Tarih sahnesinde silinmek tehdidiyle karşı karşıya kalan aziz milletimiz 'din ü devlet, mülk ü millet' için Çanakkale'de kazanılan zaferiyle tarih sahnesine yeniden dönmüş, dünya tarihinin de seyrini değiştirmiştir. 1915 yılında dönemin en güçlü ordularına karşı verilen bir mücadele, 'Çanakkale Geçilmez' sözünün tarihe altın harflerle yazıldığı tarihi bir alan, mekan, destan olmuştur. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak Çanakkale zaferinin yıl dönümüne armağan olarak hazırladığımız 'Şu Boğaz Harbi: Tarihî Belgelerle Çanakkale Destanı' adlı eseri Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ifade ettiği gibi son nefesimize kadar Çanakkale ruhuna sahip çıkacağız anlayışıyla hazırladık. Eserimizde milletimizin imanı, inancı, fedakarlığı, vatanı ve bayrağı, ayrıca bağımsızlığı uğruna sergilediği eşsiz kahramanlığın birlik ve beraberliğin nişanesi olarak Çanakkale zaferini görsel bir kitapla destansı hikayeyi anlatan vesikalarla kayıt altına aldık' diye konuştu.

Eserin Çanakkale Zaferi için önemli bir kaynak olduğunu kaydeden İletişim Başkan Yardımcısı Şahin, şunları söyledi:

'Çanakkale Zaferi'nin resmi belgeleri, fotoğraflar, arşiv kayıtları kapsamlı bir çalışma olarak sunduğumuz bu eserde 14 bölüm, 512 sayfadan oluşan kıymetli, arşivlerde yer alması değil, aynı zamanda dünya tarihinde kaynak olarak gösterilmesini gaye edindiğimiz bir esere dönüştü. Hazırlık aşamalarında günlük yaşama, savaşın zorluklarına, kazanılan zaferin coşkusuna ve Türk basını, ayrıca uluslararası basının da gazete haberlerine yer verdik. Türk askerlerinin yanı sıra İtilaf Devletlerinin askerlerinin ve ailelerinin yazdıkları mektupları da ihtiva eden eserde, Fransızlara esir düşüp ailesinden haber almak isteyen askerin eşini, kardeşini, oğlunu arayan acılı bir yakınını bulma muradıyla hareket ettiği daha nice mektuplar bulmak mümkün. Ayrıca dönemin de problemi olan dezenformasyonla mücadele etmek adına İtilaf Devletlerinin kara propagandasını etkisiz kılmak ve doğru bilgiyi kamuoyuna ulaştırmak için nasıl çabalar sarf edildiğini de bu eserde görmek mümkün. Bu doğrultuda uluslararası basında alınan güvenilir haberlerin tercümelerinin de gazetelerde yer bulduğunu da müşahede ediyoruz. Nitekim bu durumun örneklerinde esere açıkça rastlamak mümkün. İletişim faaliyetleri ve doğru bilgiye ulaşmak geçmişten günümüze savaşta da barışta da önemini her zaman korumuştur. Toplumların sağlıklı kararlar alabilmesi ve doğru yönlendirilebilmesi için güvenilir bilginin zamanında ve eksiksiz biçimde aktarılması elzemdir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında yaşanan tecrübeler de bunu açıkça ortaya koymaktadır.'

Açılış konuşmalarının ardından program panel konuşmaları ile devam etti.